علی اکبر صالحی رییس سازمان انرژی اتمی در پانزدهمین سالگرد روز ملی فناوری هستهای گفت زیرساختهای صنعت هسته ای با چنان وسواسی حفظ شده که اگر مقامات و تصمیمسازان ارشد نظام، امری را به مسئولان صنعت هستهای تفویض کنند، در زمانی کوتاه هنگامهای عظیم بر پا خواهد شد.
در این روز ۱۳۳ دستاورد جدید در حوزههای مختلف، از جمله در حوزه تامین نیازمندیهای بخش سلامت، صنعت و کشاورزی و نیز یاریرساندن به طرحهای تامین انرژی در سطح ملی در پی تلاش متخصصان علوم و فنون هسته ای رونمایی شد.
تولید سانتریفیوژ مورد نیاز مرکز انتقال خون، تولید ۱۱۰ زیست مولکول ایزوتوپی مورد استفاده در کیت غربالگری نوزادان، تولید صنعتی تیتانیوم گرید پزشکی مورد استفاده در ساخت ایمپلنتهای کاشتنی در بدن انسان و تولید چند رادیوداروی جدید از جمله دستاوردهای معرفی شده است.
به خوبی میدانیم فناوری هسته ای به قدری فراگیر است که می تواند ارتقا دهنده حوزه ها و علوم دیگر نیز باشد. این فناوری در حوزه های پزشکی، صنعتی، تجاری، صنایع غذایی، دامپزشکی، دامپروری و غیره کاربرد بسیاری دارد.
فناوری هستهای، امروز در همه حوزه ها منشا اثرات بسیار خوبی در تسهیل زندگی انسان است. در کشاورزی، پزشکی، صنعت، تجارت و ... کارکردهای موثر و مثبتی دارد. بطور مثال در صنعت نفت و حوزه حفاری و اکتشافات، بسیاری از چاه ها را باید با استفاده از فناوری هسته ای (چاه پیمایی) کنترل کرد؛ کارهای دقیق و مهمی که با سایر ابزارها، نمی توان انجام داد.
دانش هسته ای شامل مجموعه ای از علوم مختلف همچون فیزیک، فیزیک هسته ای، فیزیک پلاسما، شیمی، الکترونیک، کامپیوتر و ... است و خلاصه اینکه در تمامی علوم در زمینه ها مختلف می تواند به کار گرفته شود. در واقع کشوری که به این فناوری دست یافته در شمار کشورهای قدرتمند هسته ای جای می گیرد. به همین دلیل آمریکا و اروپا که میخواستند این قدرت را در انحصار خود نگهدارند؛ به بهانه های مختلف سعی در کوتاه کردن دست دانشمندان ایرانی از پیشرفت این علم داشتند. بر همین اساس می توان به اهمیت حفظ آن برای نسل های آینده پی برد.
به گفته رییس سازمان انرژی اتمی، عزم راسخ متخصصان حوزه علوم و فنون هستهای جهت برپا نمودن هنگامهای دیگر در عرصه فناوری کوانتومی از جمله ارتباطات امن کوانتومی از نظر اهل فن و دوستداران فنّاوریهای نوین دور نخواهد ماند، وی یادآور شده که یکی از ثمرات دستیابی به فناوری صلحآمیز هستهای، سرریز دانش هستهای و زمینهسازی برای شکوفایی دیگر صنایع راهبردی و علوم کاربردی در کشور است.
این اقدامات در حالی انجام می شود که ضمن پایبندی به قوانین و تعهدات بین المللی و نیز تعامل با جهان بر اساس سه مؤلفه عزت، حکمت و مصلحت، بر توفیقات و دستاوردها افزوده می شود. صالحی تاکید کرده که همچنان به تداوم یافتن حمایتهای بزرگان و مردم شریف و عزیزمان نیازمندیم و یقین داریم که در سایه تقویت روحیه وحدت و همدلی و پایبندی همگانی به شعار «اتحاد ملی و انسجام اسلامی» بیش از پیش در تحقق اهداف کلان نظام در این عرصه راهبردی موفق خواهیم بود.
دولت؛ قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریمها و صیانت از منافع ملت ایران را از پنجم اسفند ۹۹ بلافاصله پس از تصویب اجرا کرد. مجلس شورای اسلامی ۱۱ آذر ۹۹ با تصویب قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم ها، دولت را مکلف کرد که در صورت ادامه تحریم های آمریکا، همکاری با آژانس را محدود کرده و گام های بیشتری در خصوص کاهش تعهدات ذیل برجام بردارد.
این اقدام ایران در چارچوب برجام انجام شد. بندهای ۲۶ و ۳۶ که در آنجا آمده اگر رفتار طرفهای برجامی ایران مصداق عدم پایبندی اساسی به توافق هستهای باشد ایران میتواند اجرای تعهداتش را به صورت جزئی یا کلی متوقف کند.
موضوعی که در فناوری هسته ای ایران حایز اهمیت است این است که صنعت هسته ای با مشارکت خود ایرانیان به دست آمده و بسیاری در این راه از جان خود مایه گذاشته اند. به گفته حسن بهشتیپور کارشناس مسایل بینالملل؛ خود ایرانیان، تمام کار یعنی سه مرحله را به تنهایی به دست گرفتند: نخست طراحی، دوم تیمی که طراحی را اجرا کرد و تیم سومی که بهرهبرداری کرد. این بسیار اهمیت دارد که این سه گروه بدنه واحد ایجاد کردند و توانستند با موفقیت این کار را به سرانجام برسانند به همین دلیل است که آمریکایی ها اذعان می کنند که تحریم ها روی دانش هسته ای ایران تاثیر نداشته است زیرا دانش هسته ای در ایران بومی شده است.
دستاوردهایی که در روز ملی فناوری هسته ای پس از اجرای قانون اقدام راهبردی معرفی و رونمایی شد:
دستاوردهای رونمایی شده در حوزه صنعت
طراحی، ساخت و بهرهبرداری از ایستگاه تصفیه خوراک هگزا فلوراید اورانیوم (A۱۳۲۰:Feed Purification) در مجتمع غنیسازی نطنز
گازدهی زنجیره کامل ۱۶۴ ماشین سانتریفیوژ نیمهصنعتی IR۶ با ۱۰kg swu/year
آغاز گازدهی فاز اول ۳۰ ماشین زنجیره شاهد سانتریفیوژ IR۵ با توان جداسازی ۱۰kg swu/year
آغاز گازدهی فاز اول ۳۰ ماشین زنجیره شاهد سانتریفیوژ IR۶S با توان جداسازی ۶kg swu/year
طراحی و ساخت دستگاه لیزر دیسک ۱۰KW، ۵KW فیبر و ۲KW فیبر به روش تاندم و ترکیبکننده فیبر چهار به یک
افتتاح مرکز ملی فناوریهای کوانتومی ایران
تجهیز و راهاندازی خط تولید ماشینهای نسل جدید در مجتمع شهید احمدیروشن (بعد از حادثه تروریستی)
آغاز تست پایداری مکانیکی ماشین سانتریفیوژ IR۹ با توان جداسازی ۵۰kg swu/year
طراحی، ساخت و راهاندازی فاز دوم واحدهای تولید صنعتی ترکیبات دوتره در مجتمع آبسنگین خنداب
دستاوردهای رونمایی شده در حوزه پزشکی
طراحی، ساخت و بهرهبرداری از اورژانس پرتویی، سوانح و سوختگی اراک
دستگاه سانتریفیوژ بانک خون
تولید ۱۱۰ زیست مولکول ایزوتوپی مورد استفاده در کیت غربالگری نوزادان
رادیوداروی تشخیصی Ga-۶۸ FAPI
رادیوداروی درمانی Lu-۱۷۷ FAPI
رادیوداروی تشخیصی Ga-۶۸ Pars-Cixafor
طراحی و ساخت فانتوم حجمی ژرمانیوم




