به گزارش راه شلمچه به نقل از ایسنا، متن این آیین نامه به شرح زیر است:
آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور
در اجرای ماده ۹ قانون تبدیل شورای سرپرستی زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور به سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور مصوب۱۳۶۴، مواد۵۲۰، ۵۲۸ و ۶۴۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲و با لحاظ سند تحول قضایی مصوب ۱۳۹۹/۰۹/۳۰، آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور به شرح زیر است.
بخش اول ـ کلیات
فصل اول ـ تعاریف، اصول و اهمّ تشکیلات
ماده۱ـ اصطلاحات و اختصارات به کار رفته در این آییننامه به شرح زیر است:
الف ـ سازمان: سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور؛
ب ـ مؤسسه کیفری: که در این آییننـامه به اختصار «مؤسسه» نامیده میشود، واحدی زیرمجموعه سازمان است که متهم یا محکوم به دستور مرجع قضایی یا قانونی صلاحیتدار، بازداشت و یا برای تحمل محکومیت حبس با هدف اصلاح و تربیت و بازسازگاری اجتماعی در آنجا نگهداری میشود که انواع آن عبارت است از: زندانهای بسته، نیمه باز، مرکز حرفه آموزی و اشتغال یا زندان باز، بازداشتگاه، اردوگاه کاردرمانی و کانون اصلاح و تربیت اطفال و نوجوانان، ؛
۱ـ زندان بسته: زندان محصور با برجهای دیدهبانی که دارای دو پوسته یا حصار داخلی و خارجی و برخوردار از شرایط و ضوابط امنیتی و حفاظتی کامل است. در این نوع از زندان، خوابگاه، هواخوری، مکان فرهنگی، آموزشی و کارگاههای حرفه آموزی و اشتغال، همگی در پوسته داخلی قرار دارد؛
۲ـ زندان نیمهباز: مکان محصوری است با حفاظت مناسب در حد فاصل حصار داخلی و خارجی زندان بسته، که در آنجا محکومان، در زمان معین و تحت نظارت مأمور مراقب مسلح، به کار گمارده میشوند و پس از خاتمه کار، مجدداً به خوابگاه گروهی یا اختصاصی بازگشت داده میشوند. این نوع زندان، بخشی از کارگاههای صنعتی، خدماتی، کشاورزی و عمرانی درون یا محوطه زندان بسته را نیز شامل میشود؛
۳ـ بازداشتگاه: محل نگهداری موقت متهم تحت قرار تأمین کیفری که با دستور کتبی مقام قضایی یا قانونی صلاحیتدار، به آنجا معرفی شده و تحت مدیریت یا نظارت سازمان است و شامل بازداشتگاههای عمومی، امنیتی، انتظامی یا نظامی میباشد؛
۴ـ اردوگاه کاردرمانی: محلی است برای نگهداری، اصلاح و تربیت محکومان جرایم مواد مخدر و روانگردان که در اجرای ماده ۴۲ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر(مصوب۱۳۸۹)، تشکیل میشود؛
۵ ـ کانون: کانون اصلاح و تربیت اطفال و نوجوانان، مرکز اقدامات تأمینی و تربیتی، برای نگهداری متهمان و محکومانی است که سن آنها در زمان ارتکاب جرم تا هجده سال تمام شمسی میباشد؛
۶ ـ مرکز حرفهآموزی و اشتغال یا زندان باز: یکی از اقسام ندامتگاه عمومی است که محکومان به موجب رای دادگاه و یا با تصویب شورای طبقهبندی، با سپردن تأمین مناسب، محکومیت خود را در آنجا با حرفه آموزی یا اشتغال بهکار در حوزههای صنعتی، خدماتی و کشاورزی میگذرانند. این اماکن بدون مأمور مراقب مسلح بوده و محکومان پس از اتمام ساعت کار، برای استراحت به خوابگاه گروهی درون ندامتگاه و یا بیرون از آن، که تحت نظارت سازمان میباشد، باز میگردند؛
پ ـ ندامتگاه عمومی: مکان نگهداری عموم محکومان به تحمل حبس و دیگر الزامات قانونی(شامل زندان بسته، نیمهباز و مرکز حرفهآموزی) به جز مواردی که فرد باید در دیگر انواع مؤسسه های کیفری مانند اردوگاه کاردرمانی و کانون نگهداری شود.
ت ـ اندرزگاه: هر ندامتگاه، اردوگاه و بازداشتگاه، بر اساس ظرفیت اسمی آن، متشکل از یک یا چند اندرزگاه است که حسب مورد، زندانیان یا متهمان، در آن نگهداری و طبقهبندی میشوند؛
ث ـ قاضی اجرا: قاضی اجرای احکام کیفری یا هر مقام قضایی که وظیفه وی را انجام میدهد؛
ج ـ زندانی: محکومی که به دستور مرجع قضایی یا قانونی صلاحیتدار، در یکی از انواع مؤسسههای کیفری، نگهداری میشود.
چ ـ مددجو: متهم یا محکوم دارای سن کم تر از هجده سال تمام شمسی در زمان ارتکاب جرم که مطابق قانون و این آییننامه باید در کانون نگهداری شود؛
ح ـ حالت خطرناک: وضعیت متهم یا محکومی است که پیشینه، ویژگیهای روانشناختی، شخصیتی و رفتاری وی و ماهیت جرم یا جرائم ارتکابی یا کیفیت ارتکاب آن، او را در مظان ارتکاب جرایم خشن یا مهم در آینده قرار میدهد. تشخیص این امر به عهده شورای طبقهبندی است. (مصادیق جرایم خشن و مهم، مطابق با تعاریف مذکور در ماده یک دستورالعمل اجرائی کنترل مجرمان حرفهای و سابقهدار مصوب ۰۴/۲۶/ ۱۳۹۷ میباشد.)
خ ـ پرونده وضعیت: پروندهای است، متشکل از مجموعه اطلاعات مربوط به متهم بازداشتی ، زندانی و یا مددجو که مشتمل بر بخشهای اجرای احکام، شخصیت، سلامت و مددکاری اجتماعی میباشد؛
د ـ پرونده رفتاری: پروندهای است برای ثبت مجموعه اطلاعات مربوط به رفتارها و سوابق عملکردی متهم یا محکوم در طول مدت بازداشت یا حبس، از حیث انجام تکالیف و مشارکت در برنامههای اصلاح و تربیت مؤسسه؛
ذ ـ پرونده نظارتی: پروندهای است جهت ثبت درخواستهای زندانیان از قاضی اجرا (ناظر زندان) و همچنین ثبت پاسخها و تصمیمات اتخاذی مربوط و مدیریت مواعد و ارفاقهای قانونی، که با مسؤولیت قاضی اجرا تشکیل و تکمیل میشود؛
ر ـ طبقهبندی: تفکیک انواع مؤسسههای کیفری بر اساس جنس، سن، پیشینه کیفری، نوع اتهام متهمان و زندانیان، میزان مجازات آنها، ظرفیت پذیرش مؤسسهها و نیازمندیهای هر استان و همچنین تقسیمبندی زندانیان در مؤسسههای کیفری بر مبنای منشاء یا علت اصلی ارتکاب جرم (مانند بیکاری، اعتیاد، اختلالات روانی و عادت) و با لحاظ پیشینه کیفری، وجود حالت خطرناک، شخصیت و پیشنهاد سامانه سجازا بر اساس نمره اعتباری حاصل از آخرین وضعیت رفتاری آنها، با هدف صیانت از شرایط جسمی و روانی آنان و تأمین مقدمات لازم برای اجرای برنامههای اصلاح و تربیت؛ مطابق با مصوبات و سیاستهای ابلاغی شورای مرکزی طبقهبندی؛
ز ـ نمره اعتباری: نمرهای است که به هر زندانی متناسب با انجام تکالیف و نتایج حاصله از شرکت در برنامههای اصلاحی و تربیتی تعلق میگیرد که موجب تعیین درجه اعتباری زندانی و بهرهمندی وی از نهادهای ارفاقی از قبیل مرخصی، ملاقات حضوری، نظام نیمه آزادی، آزادی مشروط، تعلیق و آزادی تحت مراقبت الکترونیکی میشود.
ژ ـ امتیاز رفاهی: نوعی درآمد یا عائدی مجازی اختصاص یافته به محکوم در ازای اشتغال یا ارائه خدمات عامالمنفعه و یا مشارکت در برنامههای اجرایی مؤسسه کیفری است که قابلیت هزینه کرد در موارد مشخص شده برای برخورداری از امور آموزشی، فرهنگی و رفاهی فوقالعاده (بیشتر از حداقل سرانهها) در مؤسسه را دارد؛
س ـ سامانه سجازا: «سامانه جامع اطلاعات زندانیان ایران»، سامانهای است هوشمند با کمترین اعمال سلیقه شخصی، حاوی اطلاعات پروندههای وضعیت، رفتاری و نظارتی متهم یا محکوم، که طبقهبندی، برنامه اصلاح و تربیت، دریافت خدمات یا امور رفاهی درون زندان، مواعد قانونی، استفاده از ارفاقها، اعمال محدودیتها و تنبیهات و خدمات پس از خروج را برای هر یک از آنان در یک فرآیند مشخص از زمان ورود به مؤسسه تا یک سال پس از خروج، بررسی، تحلیل و به بخشهای ذیربط پیشنهاد می دهد.
ش ـ انجمن: «انجمن حمایت از زندانیان و خانوادههای آنان» که مؤسسهای است غیر انتفاعی تحت نظارت دفتر اقدامات حمایتی سازمان، در راستای حمایت مادی و معنوی از زندانیان نیازمند و خانواده آنها؛
ص ـ مرکز مراقبت: «مرکز خدمات اجتماعی و مراقبت بعد از خروج» که به عنوان زیرمجموعه دفتر اقدامات حمایتی سازمان، ضمن نظارت بر انجمن و مددکاران اجتماعی، حمایت از زندانیان آزاد شده واجد شرایط را بر عهده دارد؛
ض ـ بنیاد: «بنیاد تعاون زندانیان»، مؤسسهای است غیر انتفاعی و دارای شخصیت حقوقی مستقل که با هماهنگی رئیس سازمان در راستای حرفه آموزی و اشتغال، ایجاد خدمات فرهنگی، ورزشی و رفاهی زندانیان،کمک به امرار معاش خانواده آنان و آزادی زندانیان با تعیین اولویتها توسط سازمان، در چارچوب مفاد اساسنامه خود فعالیت مینماید.
ماده۲ـ در اجرای تعالیم عالیه اسلام، اصول قانون اساسی و قوانین موضوعه جمهوری اسلامی ایران و موازین حقوق بشر اسلامی و حقوق شهروندی، برنامهها و اقدامات سازمان، در ارتباط با کلیه بازداشتشدگان، زندانیان، خانوادههای آنان و کارکنان سازمان، مبتنی بر رعایت اصول زیر است:
الف ـ احترام به عزّت و کرامت انسانی و رعایت حقوق و آزادیهای مشروع؛
ب ـ اتکا به تعلیم و تربیت دینی و ارائه الگوی سبک زندگی ایرانی اسلامی و تقویت روحیه خداپرستی، مهرورزی و ایثار؛
پ ـ تأمین امنیت، عدالت و اعمال منصفانه رویههای انضباطی بر اساس ضوابط و مقررات؛
ت ـ ارتقاء سطح سلامت جسمی و روانی و توانمندی فردی و اجتماعی؛
ث ـ توجه به وضعیت و شرایط سنی، جنسیتی، شخصیتی و نیازهای عمومی و متعارف افراد؛
ج ـ برخورداری تمام افراد از حقوق عادلانه، بدون تبعیض ناروا و عاری از هر گونه انحصار و فساد و فارغ از نژاد، جنس، سن، زبان، مذهب، ملیت، قومیت، نسب، طبقه اجتماعی ، ثروت یا تمکن مالی و قدرت جسمی؛
چ ـ احترام به عقاید و حریم خصوصی اشخاص و حفظ محرمانگی اطلاعات؛
ح ـ شفافیت در امور و پاسخگویی در قبال مسؤولیتها؛
خ ـ بنا نهادن امور بر پایه «احترام و محبت» به عنوان اولین حلقه زنجیره اصلاح و تربیت و اهتمام ویژه بر «حرفه آموزی و اشتغال» به عنوان حلقه ضروری زنجیره مذکور؛
د ـ حمایت از زندانیان نیازمند و خانواده ایشان به منظور اصلاح و تربیت، جامعهپذیر شدن زندانی و بازگشت به زندگی شرافتمندانه؛
ذ ـ ارائه الگوهای رفتاری مثبت و سازنده از سوی کارکنان مؤسسه و انجام وظایف مطابق با موازین قانونی و اخلاق اسلامی و به روش حرفهای، متعهدانه و منصفانه.
ماده۳ـ تأسیس، احداث و اداره کلیه مؤسسههای کیفری و تغییر محل آن از وظایف و اختیارات سازمان است. تشکیل زندان و بازداشتگاه اختصاصی توسط مراجع قضایی، اجرایی، امنیتی، نظامی و انتظامی ممنوع است.
تبصره۱ـ تأسیس و اداره بازداشتگاههای عمومی و نظامی مطابق مقررات این آییننامه و بازداشتگاههای انتظامی و امنیتی مطابق آییننـامههای اختصاصی مربوط است و درموضوعاتی که آییننامههای مذکور مسکوت است، مقررات این آییننامه حاکم میباشد. تحتنظرگاههای ضابطان قضایی و بازداشتگاههای انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران از شمول این آییننـامه خارج است.
تبصره۲ـ سازمان برنامهریزی و اقدامات لازم را برای اعزام هیأتهای بازرسی (در سطوح معاونان سازمان، مدیران کل ستادی و استانی و مسؤولان واحد بازرسی زندانهای هر استان) حداقل هر سه ماه یکبار از تمام بخشهای بازداشتگاههای امنیتی، نظامی و انتظامی به عمل میآورد و نتایج حاصله از کل بازرسیهای مربوط در سطح کشور را به رئیس قوه قضائیه گزارش نماید. مسؤولان بازداشتگاههای مذکور موظفند حداکثر همکاری لازم را جهت اجرای مقررات، انجام بازرسی، پاسخ سریع به استعلامات مسؤولان سازمان و مدیران کل زندانهای سراسر کشور و همچنین ثبت فوری اطلاعات بازداشت شدگان در سامانه سجازا (با دسترسی محدود، صرفاً برای دادستان کل کشور، رئیس و معاون قضایی سازمان زندانها، دادستانهای مراکز استان و مدیران کل زندانها) به عمل آورند. در غیر این صورت سازمان به قید فوریت ضمن انعکاس موضوع به رئیس قوه قضائیه و بالاترین مقام نهاد امنیتی، نظامی و یا انتظامی مربوط، حسب مورد نسبت به اعلام جرم علیه شخص یا اشخاص خاطی، تغییر مدیریت بازداشتگاه و یا تعطیلی آن مرکز اقدام نماید.
ماده۴ـ سازمان در سیاست گذاری ها و از جمله تدوین بخشنامه و دستورالعمل، مصالح مددجویان و زندانیان ناتوان و نیازمند به حمایت بیشتر از قبیل زنان و افراد دارای سن کمتر از هجده سال تمام شمسی، بیمار و سالمند را مورد نظر قرار میدهد و همچنین باید بر اساس نظر کارشناسان فنی و با استفاده از تجارب دیگر کشورها و با هدف رعایت اصل بازدارندگی مجازات حبس، تفکیک و طبقهبندی زندانیان، به حداقل رساندن تجمع زندانیان در کنار یکدیگر، بهرهگیری از نظام نیمهآزادی و آزادی تحت نظارت سامانههای الکترونیکی، حفظ بهداشت فردی و عمومی، رعایت نظم و انضباط و کنترل زندانیان، الگوهای مناسبی را در امر ساخت و مدیریت مؤسسههای کیفری طراحی و اجرا کند.
ماده۵ ـ سازمان در صورت تأمین اعتبار از سوی دولت باید نسبت به باز مهندسی معماری مؤسسههای تابعه متناسب با ویژگیهای هر زندانی و طبقهبندی آنها، با اهداف اصلاح محکومان و توسعه حرفه آموزی، کار و اشتغال زندانیان اقدام کند، به طوری که فضای آموزشی، فرهنگی، ورزشی و کارگاههای تولیدی نسبت به فضای خوابگاهی غلبه داشته باشد.
ماده۶ ـ سازمان ضمن مشورت با صاحب نظران حوزوی و دانشگاهی، هر سه سال یک بار شاخصها و استانداردهای زندان و زندانبانی مانند حداقل و حداکثر سرانههای اسکان، بهداشت و درمان، امور رفاهی و شاخصهای اشتغال، اصلاح و تربیت، ایمنی و امنیت را متناسب با اصول طبقهبندی در هر یک از انواع مؤسسههای تابعه تعریف، تعیین و جهت تصویب به رئیس قوه قضاییه ارائه مینماید.
ماده۷ـ اهمّ واحدهای مؤسسه کیفری به شرح زیر است:
الف ـ واحد امور قضایی: واحدی است مشتمل بر بخشهای پذیرش، تشخیص، اجرای احکام و مددکاری قضایی، به منظور پذیرش زندانی، تشکیل پرونده و ثبت اطلاعات اولیه، نظارت بر عملکرد سایر واحدها از حیث ثبت اطلاعات تخصصی و تکمیلی در بخشهای مختلف «پرونده وضعیت» اتخاذ تمهیدات لازم برای طبقهبندی و تفکیک زندانیان مطابق با مصوبات شورای طبقهبندی، بهروزرسانی اطلاعات مربوط به وضعیت قضایی، محاسبه مدت و تقویم محکومیت در پرونده اجرای احکام و سامانه سجازا، معاضدت قضایی و اجرای دستورها و آراء قضایی در مؤسسه؛
ب ـ واحد آمار و فناوری اطلاعات: به منظور پشتیبانی و اداره سامانه سجازا و نظارت فنی بر ثبت صحیح کلیه اطلاعات از جمله اطلاعات پرونده وضعیت، پرونده رفتاری، برنامه اصلاح و تربیت، امتیاز رفاهی، نمره اعتباری، شکایات و اعتراضات زندانیان و همچنین آموزش کاربران، هوشمندسازی برنامهها با استفاده از ابزارهای نوین، حفظ اطلاعات و تهیه آمار زندانیان و انعکاس به موقع گزارش به رئیس مؤسسه و امکان برقراری ارتباط سامانهای با دیگر مراجع ذیربط؛
پ ـ واحد اصلاح و تربیت: به منظور اجرای برنامههای اصلاح وتربیت، مدیریت و برنامه ریزی در امور آموزشی، فرهنگی، تربیتی، مذهبی، هنری، ورزشی، حرفهآموزی و اشتغال با هدف بازاجتماعی کردن، توانمندسازی زندانیان و حمایت مادی و معنوی از زندانیان نیازمند و خانوادههای آنان توسط مددکاران اجتماعی و همچنین مشارکت در تکمیل پرونده وضعیت و تهیه و بهروزرسانی پرونده رفتاری؛
ت ـ واحد بهداشت و درمان: به منظور حفظ و تأمین سلامت جسمی، روانی و نیازهای پزشکی و دارویی زندانیان و همچنین نظارت بر بهداشت عمومی و فردی، بهداشت محیط، بهداشت حرفهای و تغذیه و مشارکت در تکمیل پرونده وضعیت از حیث بخشهای سلامت و شخصیت؛
ث ـ یگان حفاظت: به منظور تأمین امنیت و حفاظت از مؤسسه و اعزام زندانی در حوزه قضایی مربوط و سایر امور محوله، براساس دستورالعمل تشکیل یگانهای حفاظت در دستگاههای اجرایی (مصوب۱۳۹۶/۱۲/۱۴)؛
ج ـ واحد حفاظت و اطلاعات: به منظور جمعآوری محرمانه اخبار و اطلاعات و بررسی گزارشهای دریافتی و نظارت بر رفتار کلیه کارکنان مؤسسه، برای تأمین امنیت مؤسسه و تضمین اجرای مقررات و صیانت از شأن و مسؤولیت کارکنان مؤسسه و گزارش جرایم و تخلفات کشف شده طبق ضوابط؛
چ ـ واحد ارزیابی عملکرد، بازرسی و پاسخگویی به شکایات: به منظور بازرسی و نظارت بر اجرای مقررات در تمام واحدها، ارزیابی عملکرد کارکنان مؤسسه و بررسی، پیگیری و پاسخگویی به شکایات و همچنین گزارش جرایم و تخلفات کشف شده به نحو مستدل و مستند، جهت انعکاس به مراجع قضایی و یا هیأت رسیدگی به تخلفات اداری؛
تبصره ـ تأسیس واحدهای دیگری غیر از موارد مذکور در این ماده، از قبیل واحد مبارزه با مواد مخدر، واحد مشاوره و خدمات روانشناختی، واحد ترک اعتیاد (اعم از دولتی و غیر دولتی)، واحد مددکاری اجتماعی، واحد مددکاری قضایی و واحد اشتغال، متناسب با نیازها و در حدود امکانات، با تشخیص مدیرکل زندانهای هر استان و تأیید دفتر برنامهریزی، نوسازی و تحول اداری در ستاد سازمان است.
فصل دوم ـ وظایف و اختیارات
مبحث اول: قاضی اجرای احکام
ماده۸ ـ علاوه بر وظایفی که در قانون آیین دادرسی کیفری و دیگر قوانین و مقررات، برای قاضی اجرای احکام پیشبینی شده است، انجام اقدامهای زیر در خصوص زندانیان نیز به عهده قاضی اجرا است:
الف ـ شرکت در جلسات شورای طبقهبندی؛
ب ـ اظهار نظر فوری نسبت به موضوعات مطرحشده در شورای طبقهبندی و مصوبات شورای انضباطی؛
پ ـ بازدید برنامهریزی شده به طور روزانه یا حداقل هفتهای دو نوبت از تمام سالنها و اندرزگاههای مؤسسه به منظور ملاقات مستقیم و استماع اظهارات و بررسی وضعیت هر زندانی یا متهم بازداشتی و رسیدگی به درخواستهای قانونی و مشکلات قضایی او و ابلاغ کتبی و سیستمی نتیجه اقدام حداکثر ظرف یک هفته به وی. کمیت وکیفیت بازرسی قضات و اسامی زندانیان ملاقات شده، با ذکر مشکلات یا درخواستهای ابرازی، توسط مقام قضایی مربوط صورتجلسه و در پرونده نظارتی زندانی در سامانه سجازا ثبت و جهت درج در سوابق زندانی، تحویل مسؤول واحد امور قضایی میشود.
ت ـ نظارت بر مؤسسه کیفری در امور راجع به حقوق قانونی زندانیان و متهمان بازداشتی؛
ث ـ نظارت بر انعقاد عقد نکاح و اجرای صیغه طلاق و تنظیم اسناد مربوط به قراردادها و تعهدات، در مؤسسه که یک طرف آن متهم یا زندانی است، پس از هماهنگی با مقام قضایی مربوط و به وسیله یکی از سردفتران اسناد رسمی یا ازدواج و طلاق، معرفی شده از سوی اداره ثبت اسناد محل؛
ج ـ اظهار نظر ظرف یکهفته درباره متهمان و محکومان واجد شرایط استفاده از ارفاقهای قانونی از قبیل عفو، آزادی مشروط، آزادی تحت نظارت سامانههای الکترونیکی، نظام نیمه آزادی و بررسی ادعای توبه و پیگیری مقتضی در مراجع قضایی و اعلام نتیجه به مؤسسه، پس از ثبت در سامانه مربوط؛
چ ـ نظارت بر اعزام زندانی به خارج از مؤسسه و عودت وی؛
ح ـ اتخاذ تصمیم درباره محکومان سالمند، مبتلایان به بیماریهای روانی، جسمی و همچنین دیگر محکومان نیازمند به مراقبت و توجه ویژه از قبیل صدور دستور اعزام به پزشکی قانونی، بستری شدن آنها در مراکز درمانی، صدور دستور تعویق اجرا و یا پیشنهاد تبدیل مجازات، بر اساس ضوابط و مقررات؛
خ ـ صدور مجوز خروج زندانی بیمار از مؤسسه به منظور معالجه و درمان به استثناء موارد اورژانسی و اضطراری که مؤسسه رأساً اقدام میکند؛
د ـ اظهار نظر ظرف سه روز و اخذ تأمین مناسب برای اعزام زندانی به مرخصی و همچنین اخذ تأمین برای زندانیان شاغل در مراکز حرفهآموزی و اشتغال یا زندان باز، پس از تصویب شورای طبقهبندی و اعلام مراتب به مؤسسه، از طریق ثبت در پرونده نظارتی؛
ذ ـ اقدامهای قانونی به منظور ضبط تأمین اخذ شده برای اعطای مرخصی و اشتغال، صدور دستور دستگیری زندانی فراری و یا زندانیانی که پس از خاتمه مرخصی یا در حین اشتغال در خارج از زندان یا مراکز حرفه آموزی و اشتغال، مرتکب غیبت شدهاند و همچنین گزارش غیبت زندانی به دادستان و قاضی اجرای احکام دادسرا و اعلام نتیجه اقدامهای صورت گرفته به مؤسسه به منظور ثبت در سابقه زندانی؛
ر ـ نظارت بر وضعیت متهمان تحت قرار، از حیث رعایت مواعد قانونی، بازنگری در قرار تأمین و ارائه گزارش ماهانه به مراجع قضایی و نظارتی؛
ز ـ اجرای تکلیف مقرر در ماده ۴۹۱ قانون آیین دادرسی کیفری؛
تبصره۱ـ چنانچه قاضی اجرای احکام در راستای تکالیف خود با قرارها و احکام نامتناسب منجر به بازداشت مواجه شود، مراتب را به دادستان اعلام میکند.
تبصره۲ـ به منظور ثبت درخواستهای زندانیان از قاضی اجرا (ناظر زندان) و همچنین ثبت پاسخها و تصمیمات اتخاذی مربوط و مدیریت هوشمند مواعد و ارفاقهای قانونی، در سامانه سجازا، برای هر زندانی پروندهای تحت عنوان «پرونده نظارتی» با مسؤولیت قاضی اجرا تشکیل میشود.
مبحث دوم ـ مدیران مؤسسه
ماده۹ـ اهمّ وظایف «رئیس مؤسسه کیفری»، به شرح زیر است:
الف ـ اجرای قوانین، آییننامهها و دیگر مقررات مربوط و دستورهای سلسله مراتب سازمانی و مقامهای قضایی یا قانونی صلاحیتدار و نظارت بر همه بخشها و فرآیندهای تحت امر در مؤسسه؛
ب ـ اجرای تصمیمات شوراهای طبقهبندی و انضباطی؛
پ ـ همکاری، مساعدت و نظارت بر اجرای برنامههای بنیاد، انجمن و ستاد دیه؛
ت ـ نظارت بر عملکرد کارکنان مؤسسه از حیث رعایت حقوق زندانیان و نحوه رفتار آنها با زندانیان و خانوادههای آنان و پاسخگویی در قبال اعتراضات و درخواستهای دریافتی؛
ث ـ تأمین امنیت و محافظت از مؤسسه و زندانیان و اتخاذ تمهیدات لازم برای پیش گیری از وقوع تخلفات و جرائم در مؤسسه و جلوگیری از فرار زندانیان و همچنین جلوگیری از ورود اشیای ممنوعه و مواد مخدر به مؤسسه؛
ج ـ برنامهریزی، مدیریت و نظارت بر آموزش، اصلاح و تربیت، تأمین سلامت، بهداشت، تغذیه، تربیت بدنی و تفریحات سالم زندانیان؛
چ ـ اتخاذ تمهیدات لازم برای توسعه اشتغال زندانیان و نظارت بر مراکز اشتغال مربوط و همچنین اتخاذ تصمیم در خصوص حرفه آموزی و اشتغال در زندان بسته اعم از اشتغال در کارگاههای داخلی و یا اشتغال نشسته در خوابگاههای مؤسسه؛
ح ـ گزارش فوری تخلف یا جرایم ارتکابی توسط زندانیان و موارد فوت، خودکشی و خودزنی در مؤسسه به سلسله مراتب سازمانی و حسب مورد به دادستان یا رئیس حوزه قضایی بخش؛
خ ـ بهرهمندی از سامانههای الکترونیکی و فناوریهای نوین در اداره امور مؤسسه و به ویژه کنترل زندانیان، آمار و اطلاعات، مکاتبات و ثبت سوابق و اتخاذ تدابیر لازم در جهت توسعه و بهروز رسانی سامانهها؛
د ـ نظارت بر وضعیت عمومی و فردی زندانیان و رسیدگی به امور آنان و نظارت بر اجرای برنامههای روزانه، آمارگیری از زندانیان، کنترل دفتر ثبت وقایع و تهیه و ارسال گزارش روزانه آمارهای مذکور برای مقامهای ذیربط؛
ذ ـ جذب کمکهای مردمی با اجرای برنامههای انگیزشی و استفاده از ظرفیت تشکلهای مردمنهاد در زمینههای مختلف از قبیل مالی، معاضدتی، فرهنگی، حرفهآموزی، اشتغال و اصلاح و تربیت و تأمین ویا ارتقای زیرساختهای عمرانی با هدف بهبود امور زندان، تأمین نیازهای زندانیان، مساعدت به آنها یا خانوادههایشان حسب دستورالعمل سازمان؛
ر ـ راهاندازی تارنما یا سامانه الکترونیکی مختص مؤسسه با همکاری و هماهنگی دفتر آمار و فناوری اطلاعات سازمان، برای اطلاعرسانی عمومی، جلب مشارکت و همکاری تشکلهای مردم نهاد ونهادهای حمایتی، ارتقاء نظام پاسخگویی و ارائه خدمات الکترونیکی و معاضدت قضایی و اجتماعی به خانواده زندانیان.
تبصره۱ـ رئیس اندرزگاه نیز مطابق با اختیارات و وظایف تفویضی، مسؤولیتهای رئیس مؤسسه را در محدوده اندرزگاه بر عهده دارد .
تبصره۲ـ رئیس مؤسسه حقوق متهمان بازداشتی را با رعایت حداکثر استانداردها، تأمین مینماید.
ماده۱۰ـ رئیس مؤسسه با موافقت مدیرکل زندانهای استان، برای زمانی که در مرخصی یا مأموریت است، یکی از معاونان خود را به عنوان جانشین و برای روزهای تعطیل و ساعات خارج از وقت اداری، حداقل سه نفر را ترجیحاً از میان رؤسای اندرزگاهها ، مراقبان مسؤول و یا افسر نگهبان به عنوان جانشین خود تعیین میکند تا به صورت نوبتکاری انجام وظیفه نمایند.
ماده۱۱ـ در اجرای ماده ۳۰ قانون آیین دادرسی کیفری، تمام رؤسا، معاونان و مأموران مؤسسهها که وظیفه ضابطیت را برعهده دارند، از سوی سازمان جهت طی دوره آموزشی لازم و اخذ کارت ضابطیت به دادستان مربوط معرفی می شوند. رؤسا، معاونان و مأموران مؤسسهها که دارای کارت ضابطیت هستند، در اجرای قرارهای صادرشده و احکام حبس در مؤسسه، مطابق احکام یا دستور مقام قضایی اقدام مینمایند. چنانچه متهمان یا محکومان از بازداشتگاه یا زندانهای بسته و نیمه باز و یا حین اعزام و بدرقه فرار کنند و یا مرتکب جرمی شوند، رئیس، معاونان و مأموران مؤسسه با رعایت مقررات قانون آیین دادرسی کیفری به عنوان ضابط خاص انجام وظیفه میکنند.
ماده۱۲ـ در هر مؤسسه «مراقب مسؤول» زیر نظر رئیس مؤسسه و یا رئیس اندرزگاه انجام وظیفه میکند. اهمّ وظایف مراقب مسؤول در مؤسسه به شرح زیر است:
الف ـ سرشماری و تهیه آمار زندانیان و ثبت موارد آزادی، جابجایی و انتقال زندانیان و تحویل گرفتن زندانیان جدید؛
ب ـ نظارت و کنترل ورود و خروج زندانیان و ثبت وقایع و گزارش فوری حوادث و رویدادها از قبیل قانونشکنی، درگیری و نزاع، اغتشاش، تجمع غیر عادی، قدرتنمایی، بهرهکشی و اجیرکردن دیگران، قماربازی، ایجاد سر و صدا و بینظمی، اعتصاب غذا، فرار، خودزنی، خودکشی، بیماری و فوت زندانی به مقام مافوق؛
پ ـ نظارت بر تحویل و تحول نوبت کاری و جابجایی کارکنان داخل اندرزگاه و تنظیم لوح نگهبانی نوبت کاری مراقبان داخل اندرزگاه؛
ت ـ نظارت بر اعزام زندانیان به مراجع و مراکزی مانند بهداری، سالن ملاقات، واحد اصلاح و تربیت و کارگاههای حرفه آموزی و اشتغال و انجام هماهنگی و مراقبتهای لازم؛
ث ـ دریافت درخواستهای قانونی زندانیان، رسیدگی به این درخواست ها، گزارش آن به مقام مافوق و اعلام نتیجه به زندانی؛
ج ـ نظارت بر امر توزیع خوراک، پوشاک، مواد غذایی، لوازم بهداشتی و ارائه خدمات رفاهی و فروشگاهها؛
چ ـ کنترل و پیش گیری از هر گونه تخلف در درون اندرزگاه و نظارت بر تقسیم کار عادلانه بین زندانیان؛
ح ـ بازرسی و کنترل تمام بخش های اندرزگاه، اعم از بازرسی نوبهای و سرزده به ویژه در شب به همراه مأموران یگان و همچنین نظارت از طریق تجهیزات و دوربینهای مداربسته؛
خ ـ نظارت بر عملکرد مراقبان و دیگر کارکنان اندرزگاه؛
د ـ انجام وظایف رئیس اندرزگاه در غیاب وی؛
ذ ـ نظارت بر اجرای برنامه روزانه زندانیان؛
ر ـ همکاری و تبادل اطلاعات با فرمانده یگان حفاظت در امور مربوط به تأمین امنیت مؤسسه؛
ز ـ انجام دیگر امور ارجاعی طبق دستور مافوق و شرح وظایف سازمانی .
ماده۱۳ـ وظایف دیگر مسؤولان و کارکنان مؤسسه بر اساس شرح وظایف پست سازمانی مصوب و امور محوله از سوی مقام مافوق است.
مبحث سوم ـ یگان حفاظت
ماده۱۴ـ یگان حفاظت سازمان، وظیفه حفاظت فیزیکی از مؤسسههای تابعه، اعزام زندانیان، استقرار نظم و تأمین امنیت، پیشگیری و جلوگیری از فرار زندانی، کنترل هرگونه اغتشاش، شورش یا اقدامهای مخل امنیت و همچنین آموزش و مدیریت پاسیاران و سربازان و دیگر نیروهای تحت امر را بر عهده دارد. اعزام خارج از حوزه قضایی تا تأمین نیروهای مورد نیاز و استقرار کامل یگان یادشده، با هماهنگی سازمان، توسط نیروهای انتظامی صورت میگیرد.
ماده۱۵ـ مسئولیت اداره یگان حفاظت بر عهده رئیس سازمان است؛ این امر مانع از نظارت تخصصی ناجا (انتظامی و حفاظتی) بر یگان نیست.
ماده۱۶ـ اهم وظایف فرمانده یگان حفاظت مؤسسه به شرح زیر است:
الف ـ تهیه و تنظیم برنامههای حفاظت فیزیکی و نظم و امنیت مؤسسه در چارچوب دستورالعملهای ابلاغی و پیشبینی وسایل، امکانات و نیروی انسانی مورد نیاز؛
ب ـ نظارت مستمر بر امور حفاظت فیزیکی و برقراری نظم و امنیت مؤسسه و محوطه پیرامونی، بررسی دفتر وقایع، رسیدگی به گزارش راه شلمچه به نقل از های رسیده از اتفاقات، تأیید لوحه نگهبانی و پاسداری و گزارش امور به مقامات مافوق؛
پ ـ برنامهریزی و نظارت برای کنترل ورود و خروج و بازرسی از تمامی وسایل نقلیه، اشیاء و وسایلی که به مؤسسه وارد یا از آن خارج میشود و ثبت وقایع مربوط؛
ت ـ برنامهریزی و نظارت بر ورود و خروج مراجعان و بازرسی بدنی دقیق از زندانیان، کارکنان و مراجعان به هنگام ورود به مؤسسه یا خروج از آن به نحوی که اقلام ممنوع وارد یا خارج نشود؛
ث ـ نظارت بر حضور و غیاب کارکنان یگان و نیروهای وظیفه در نوبت کاری یگان، امور نگهبانی و گشتها؛
ج ـ بازدید و بررسی وضع ظاهری کارکنان یگان و نیروهای وظیفه به هنگام برگزاری مراسم صبحگاهی و حین انجام وظیفه و ارائه آموزش و تذکرات ضروری به آنها و در صورت لزوم تنبیه انضباطی کارکنان و نیروهای وظیفه یگان مطابق مقررات حاکم؛
چ ـ برنامهریزی و نظارت بر آموزش و تمرین کارکنان یگان نسبت به وظایف مقرر و اجرای طرحهای دفاعی، امنیتی و انضباطی مؤسسه؛
ح ـ بازدید مستمر از کلیه اماکن مؤسسه، بازرسی و تفتیش نوبهای و موردی با هماهنگی رئیس مؤسسه از داخل سالنها و اندرزگاههای آن مؤسسه جهت کشف اشیای ممنوعه و دستور جمعآوری اشیای زائد در محل، نظارت بر تجهیزات دوربینهای مداربسته و عملکرد متصدیان آن، پستهای نگهبانی و انبار سلاح، مهمات و تجهیزات و نظارت و کنترل امر تحویل سلاح و مهمات و استفاده صحیح از آنها مطابق مقررات حاکم؛
خ ـ برنامهریزی و هماهنگی در مورد نحوه اعزام و انتقال زندانیان و یا متهمان بازداشتی به مراجع قضایی و دیگر مراجع قانونی توسط مأموران ناجا و یا کارکنان یگان حفاظت سازمان؛
د ـ ابلاغ دستور مقامات مافوق و بخشنامههای اداری و انتظامی به مأموران مربوط و نظارت بر حسن اجرای آنها؛
ذ ـ انجام دیگر امور ارجاعی طبق دستور مافوق و شرح وظایف سازمانی.
تبصره ـ مقامهای رسمی به تشخیص رئیس مؤسسه و همچنین مقامهای قضایی از اقدام موضوع بند«ت» مستثنی هستند.
ماده۱۷ـ افسر نگهبان مؤسسه تحت نظر فرمانده یگان حفاظت انجام وظیفه میکند. اهم وظایف افسر نگهبان به شرح زیر است:
الف ـ مطالعه وقایع ثبت شده در گذشته و پیگیری دستورهای صادره از سوی مقام مافوق و ارائه گزارش به مقام مذکور؛
ب ـ نظارت بر عوامل نگهبانی از قبیل کنترل حضور و غیاب آنها، تحویل اسلحه و مهمات؛
پ ـ نظارت بر امور نگهبانی و تحویل و تحول این امر و گزارش وقایع نوبت کاری قبلی و آخرین وضعیت موجود؛
ت ـ بازدید مستمر از عوامل نگهبانی و اماکن انتظامی؛
ث ـ نظارت بر وضعیت ظاهری کارکنان یگان حفاظت؛
ج ـ اجرای مراسم صبحگاه و شامگاه؛
چ ـ تنظیم و ثبت وقایع و گزارشهای نهایی در دفاتر و سامانه مربوط به صورت صحیح و بدون امکان تغییر و خطخوردگی مطابق دستورالعملهای صادره؛
ح ـ نظارت بر نحوه بازرسی در درب ورودی، درج اطلاعات زندانیان و مراجعان و بازرسی دقیق بدنی آنها، ورود و خروج وسایل نقلیه و بازرسی آنها بدون لحاظ هر گونه استثناء و همچنین بازرسی دیگر تجهیزات و جلوگیری از ورود اشیاء و اقلام ممنوع به مؤسسه و نظارت بر امر نگهداری اشیای امانی دریافتی از مراجعان، در محل صندوق یا کیسه اختصاصی با درج مشخصات یا کد صاحب اشیاء؛
خ ـ ارائه گزارش از وضعیت حفاظت فیزیکی مؤسسه در زمینه مشکلات، ایرادها و نقایص به رئیس مؤسسه و فرمانده یگان حفاظت و پیگیری تا رفع کامل این موارد؛
د ـ نظارت بر امور محوطه داخلی بین پوسته اول و دوم مؤسسه، مانند نظافت کلیه اماکن انتظامی و اطمینان از نبود ضعف حفاظتی در ساختمان و تأسیسات؛
ذ ـ گزارش فوری حوادث و رویدادهای داخل مؤسسه به مقام مافوق؛
ر ـ عهدهدار شدن امور در غیاب رئیس و جانشین مؤسسه در صورت تفویض اختیار؛
ز ـ کنترل و نظارت بر عملکرد دوربینهای مداربسته؛
ژ ـ انجام دیگر امور ارجاعی طبق دستور مقام مافوق و شرح وظایف سازمانی.
تبصره ـ کلیه نیروهای یگان حفاظت در زمان نگهبانی یا اعزام و انتقال زندانی، به دلیل ملاحظات امنیتی باید از رفتارهای زیر اجتناب نمایند: ترک نگهبانی، خوابیدن، غذا خوردن، استعمال دخانیات، صحبت کردن با زندانی و انجام افعالی که باعث انصراف خاطر آنان ازخدمت و مراقبت از زندانیان در تکالیف مقرره شود. نگهبانان باید همیشه مجهز و ملبس به لباس رسمی و تمیز و مرتب بوده و مواقعی که در داخل مؤسسهها مأموریت داشته باشند، بدون اسلحه انجام وظیفه نمایند.
ماده۱۸ـ کارکنان یگان حفاظت به جز کارکنان مأمور به خدمت از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با ضوابط اداری، مالی و استخدامی تابع قوانین و مقررات و آییننامههای مربوط سازمان هستند. کلیه کارکنان این یگان در راستای وظایف حفاظتی، انتظامی و بهکارگیری سلاح، مهمات و تجهیزات انتظامی تابع آییننـامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و تحت امر فرمانده یگان حفاظت سازمان، هستند.
ماده۱۹ـ ضابطان دادگستری مکلفاند در مواقع اضطراری با درخواست مؤسسه و هماهنگی با مقام قضایی ذیربط، همکاری لازم را با یگان حفاظت مؤسسه به عمل آورند.
مبحث چهارم ـ واحد امور قضایی مؤسسه
ماده۲۰ـ اهم وظایف مسؤول واحد امور قضایی مؤسسه به شرح زیر است:
الف ـ مدیریت و نظارت بر اجرای فرایند پذیرش زندانی؛
ب ـ ثبت اطلاعات مربوط به وضعیت قضایی زندانی و یا نظارت بر ثبت این اطلاعات از سوی مددکاران قضایی یا کارشناسان اجرای احکام مؤسسه؛
پ ـ ثبت و یا نظارت بر ورود سیستمی اطلاعات قرارها، احکام، اوراق و دستورات قضایی از سامانههای قوه قضاییه به سامانه سجازا و درج اوراق قضایی در پرونده مربوط، بهروزرسانی و تطبیق اطلاعات سامانه و پرونده زندانی با وضعیت وی، خلاصه نویسی، اسکن و برگ شماری اوراق پرونده کاغذی و تکمیل پرونده الکترونیکی؛
ت ـ نظارت بر مدیریت بخش تشخیص مؤسسه و کیفیت تکمیل اطلاعات پرونده وضعیت زندانی توسط واحدهای ذیربط؛
ث ـ تهیه خلاصه گزارش از وضعیت قضایی مؤسسه به منظور بهرهبرداری در جلسات شوراهای طبقهبندی و انضباطی؛
ج ـ پیگیری درخواستهای قانونی زندانی ازجمله تقاضای انتقال به زندان محل اقامتگاه و همچنین نظارت بر عملکرد مددکاران قضایی در راستای اعمال به موقع معاضدت قضایی و ارفاقهای قانونی و حسب مورد انعکاس به شورای طبقهبندی و مراجع قضایی؛
چ ـ ابلاغ به موقع دادنامه، احضاریه، اخطاریه و دیگر اوراق قضایی یا اداری به زندانی و ارسال نتیجه ابلاغ به مرجع قضایی، مطابق قوانین و مقررات؛
ح ـ اجرای فوری دستورهای قضایی از قبیل دستورهای راجع به حبس، حبس بدل از جزای نقدی یا ناشی از محکومیتهای مالی، عفو و تخفیف مجازات، آزادی مشروط و یا تعلیق و توقف اجرای حکم؛
خ ـ نظارت بر اعمال تقویم و ثبت محکومیتها در پرونده الکترونیکی و آزادی به موقع زندانی و در صورت لزوم پیگیری از طریق مراجع قضایی؛
د ـ پیگیری وضعیت قضایی متهمان و محکومان دارای محکومیت غیر قطعی، از طریق مکاتبه با مراجع قضایی در خصوص رعایت مواعد قانونی برای بازنگری در قرار تأمین؛
ذ ـ گزارش اجرای محکومیت یا اعلام آزادی به مراجع ذیربط و درخواست رفع ابهامات مربوط به اجرا از قاضی اجرا و اعلام محکومیتهای متعدد به منظور اعمال مقررات تعدد؛
ر ـ فراهم کردن مقدمات لازم برای اعزام به موقع زندانی به مراجع قضایی، قانونی، درمانی، پزشکی قانونی و یا محل اجرای مجازات، خروج زندانی از مؤسسه و تحویل به مراجع انتظامی یا اطلاعاتی و نظارت و پیگیری عودت زندانی به مؤسسه در مواعد مقرر؛
ز ـ همکاری با بهداری در امور مربوط به زندانی بیمار و گزارش وضعیت وی به مقام مافوق؛
ژ ـ فراهم کردن تمهیدهای لازم به منظور دسترسی متهم به کفیل یا وثیقهگذار، در وقت اداری و یا خارج از آن. در این موارد واحد کشیک قضایی مستقر در مؤسسه باید حتیالمقدور بدون مطالبه پرونده اقدام کند.
س ـ نظارت بر حضور کارشناسان اجرای احکام یا مددکاران قضایی به صورت نوبتکاری شبانهروزی در خارج از ساعات اداری و روزهای تعطیل، جهت ارائه خدمات مستمر در واحد امور قضایی مؤسسه در موارد فوری و ضروری.
تبصره ـ چنانچه مسؤول واحد امور قضایی در راستای تکالیف خود با حکم یا قرار غیر قانونی یا نامتناسب منجر به بازداشت و یا دستور قضایی مغایر با سیاستهای مصوب شورای مرکزی طبقهبندی ویا مغایر با مصوبات شورای طبقهبندی مواجه شود، مراتب را به رئیس مؤسسه اعلام میکند.
ماده۲۱ـ «پرونده اجرای احکام» هر زندانی یا متهم بازداشتی، شامل اطلاعات زیر است:
اطلاعات سجلی، کد ملی، تصویر چهره زندانی، آدرس محل سکونت و کدپستی آن، نشانی وتلفن محل اقامت والدین یا یکی از بستگان درجه یک، برگ قرار یا محکومیت، صورتجلسه لباس و اشیاء زندانی، رسید تحویل زندانی، اعلام بازداشتی به مرجع ذیربط، مستندات و اطلاعات پرونده قضایی، مکاتبات زندان با مراجع مذکور، اطلاعات مربوط به درجه قانونی جرایم، انگشتنگاری، سوابق کیفری، تصویر آراء قضایی، ابلاغیهها و دستورهای قضایی صادرشده، عنوان اتهامی، نوع محکومیت، نوع و میزان قرار تأمین کیفری، شماره قرار یا حکم و تاریخ آن، میزان مجازات و محکومیت مالی، تاریخ شروع بازداشت، ایام بازداشت قبلی، تاریخ آزادی، سوابق برخورداری از ارفاقها و معاضدت قضایی، خلاصه وضعیت آراء، سوابق مرخصی، غیبت از مرخصی، غیبت از محل اشتغال خارج از مؤسسه و صورتجلسات شورای طبقهبندی و شورای انضباطی و تصمیمات رئیس مؤسسه یا کمیته تخصصی اصلاح و تربیت در خصوص اجرای ماده ۲۷ این آییننـامه و تبصرههای آن؛
فصل سوم ـ طبقهبندی زندانیان و شورای طبقهبندی
ماده۲۲ـ به منظور ایجاد رویه واحد در تفکیک و تخصیص زندانهای هر استان، برنامهریزی و نظارت در امر طبقهبندی زندانیان در چارچوب این آیین نامه، « شورای مرکزی طبقهبندی» با حضور دادستان کل کشور یا نماینده وی، رئیس سازمان، معاون قضایی، معاون اصلاح و تربیت و معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان، تشکیل میگردد. معاون اصلاح و تربیت سازمان به عنوان دبیر این شورا، برگزاری جلسات را حداقل برای هر سه ماه یکبار هماهنگ مینماید. هر یک از مدیران کل زندانهای سراسر کشور به هنگام بررسی وضعیت طبقهبندی زندانیان استان مربوط، با هماهنگی قبلی در جلسات شورا شرکت میکنند.
تبصره ـ مصوبات این شورا برای اجرا، توسط دادستان کل کشور به دادستانهای سراسر کشور و توسط رئیس سازمان به مدیران کل زندانها ابلاغ و در سامانه سجازا ثبت میشود.
ماده۲۳ـ در هر مؤسسه، «شورای طبقهبندی» با ترکیب زیر و با حضور قاضی اجرا تشکیل میشود:
الف ـ قاضی اجرا (قاضی ناظر زندان) به عنوان رئیس شورا؛
ب ـ رئیس مؤسسه یا یکی از معاونان وی؛
پ ـ مسؤول واحد امور قضایی مؤسسه یا یک نفر از مددکاران قضایی به عنوان دبیر شورا؛
ت ـ رئیس اندرزگاه مربوط؛
ث ـ مسؤول واحد اصلاح و تربیت یا واحد فرهنگی مؤسسه؛
ج ـ مسؤول واحد حفاظت و اطلاعات موسسه؛
چ ـ مسؤول واحد بهداشت و درمان و یا روانشناس مؤسسه.
ماده۲۴ـ وظایف شورای طبقهبندی به شرح زیر است:
الف ـ اتخاذ تصمیمات کلی برای تفکیک و طبقهبندی برای متهمان و محکومان جدیدالورود، با رعایت مصوبات شورای مرکزی طبقهبندی و همچنین اتخاذ تصمیم موردی در خصوص مواردی که رئیس مؤسسه با پیشنهاد سامانه سجازا برای طبقهبندی مخالفت کرده و یا در مواردی که زندانی اعتراض نموده است ؛
ب ـ اتخاذ تمهیدات و تدابیر لازم برای اجرای سیاستها و دستورالعملهای ابلاغی از سوی سازمان در خصوص سطح امور رفاهی و خصوصیات تفصیلی هر طبقه یا هر بخش از مؤسسه؛
پ ـ بررسی وضعیت زندانیان دارای شرایط انتقال به انواع مؤسسههای کیفری؛
ت ـ بررسی درخواستهای مرخصی زندانیان؛
ث ـ بررسی درخواستهای اشتغال یا عدم اشتغال در زندان نیمه باز و همچنین در مراکز حرفه آموزی و اشتغال یا خارج از مؤسسه که تحت نظ



