شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز پنجشنبه(۲۹ آبان 1404) قطعنامه پیشنهادی ۳ کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس و آمریکا درباره برنامه هسته‌ای ایران را تصویب کرد.
به گزارش راه شلمچه، قطعنامه تروئیکای اروپایی و واشنگتن علیه برنامه هسته‌ای ایران در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با ۱۹ رأی موافق به تصویب رسید.
سه کشور روسیه، چین و نیجر به این قطعنامه رأی مخالف دادند و ۱۲ کشور دیگر رأی ممتنع دادند.
این قطعنامه تهران را ملزم می‌کند تا «همکاری کامل و فوری» خود را گسترش دهد، اطلاعات دقیق درباره ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی خود را در اختیار این نهاد قرار دهد و دسترسی به سایت‌های هسته‌ای این کشور را فراهم کند.
این سند که بر پایه گزارش اخیر «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی تنظیم شده با هدف تمدید و بازتنظیم ماموریت آژانس برای نظارت و گزارش‌دهی درباره ابعادی از برنامه هسته‌ای ایران صادر شده است.
در این قطعنامه آمده است که ایران بر اساس تصمیمات بین‌المللی باز اعمال شده در سپتامبر ۲۰۲۵، موظف به تعلیق تمامی فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی و بازفرآوری از جمله تحقیق و توسعه و پروژه‌های مربوط به آب سنگین است.
همچنین از ایران خواسته شده است تا مطابق پروتکل الحاقی عمل کند و اطلاعات کامل درباره وضعیت ذخایر اورانیوم غنی‌شده و تاسیسات تحت پادمان را در اختیار آژانس قرار دهد.
در این سند از مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی خواسته شده پیش از هر نشست عادی سه‌ماهه شورای حکام، گزارشی درباره اجرای توافق پادمان ایران طبق معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و همچنین اجرای مفاد تمامی قطعنامه‌های مرتبط شورای امنیت مطابق با رویه‌های گذشته ارائه کند.
در این سند همکاری فوری و کامل ایران در مورد سایت‌های هسته‌ای بمباران شده درخواست شده است.
ایران پیشتر درباره هرگونه اقدام خصمانه در شورای حکام هشدار داده بود.
دیپلمات‌ها گفتند: «شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قطعنامه‌ای را تصویب کرده است که انگیزه آن جاه‌طلبی‌های سیاسی کشور‌های غربی است»
دیپلمات‌ها توضیح دادند: «استدلال‌های بریتانیا، آلمان، ایالات متحده و فرانسه برای کسانی که نمی‌خواهند کار شورا را سیاسی کنند، قانع‌کننده نبود و اشاره کردند که وضعیت فعلی در مورد اعمال پادمان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی علیه ایران نتیجه حملات غیرقانونی ایالات متحده و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران تحت پادمان‌های آژانس در ماه ژوئن بوده است.»
بیانیه مشترک ایران و ۷ کشور در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
هشت کشور از جمله چین، روسیه و ایران با صدور بیانیه‌ای مشترک در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان ایران و تلاش برای تصویب قطعنامه جدید ضدایرانی را محکوم کرده و از کشور‌های عضو خواستند در برابر سیاسی‌کاری درباره برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران ایستادگی کرده و از این پیش‌نویس حمایت نکنند.
۸ کشور بلاروس، چین، کوبا، ایران، نیکاراگوئه، روسیه، ونزوئلا و زیمبابوه در این بیانیه، بر تعهد دیرینه تهران به عدم اشاعه هسته‌ای و حق لاینفک همه دولت‌های عضو ان‌پی‌تی برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای تأکید کردند. این کشور‌ها با اشاره به پایان‌یافتن همه مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان ایران را قویاً محکوم کرده و این وضعیت را نتیجه مستقیم آن حملات و اقدامات غیرسازنده تروئیکای اروپایی دانستند.
در این بیانیه ضمن استقبال از تعاملات سطح بالا میان مدیرکل آژانس و مقام‌های ایرانی و همکاری تهران در فراهم‌کردن دسترسی به تأسیسات «تحت حمله قرار نگرفته»، هشدار داده شده است که ارائه پیش‌نویس قطعنامه جدید ضدایرانی می‌تواند روند کنونی گفت‌و‌گو و فضای مثبت همکاری را تضعیف کرده و با ایجاد نوعی «واقعیت موازی» در سازوکار‌های گزارش‌دهی، وحدت، اعتبار و یکپارچگی نهادی آژانس را خدشه‌دار کند. این کشور‌ها با تأکید بر ضرورت صیانت از ماهیت فنی و بی‌طرفانه آژانس، از همه اعضا خواسته‌اند در برابر سیاسی‌سازی موضوعات پادمانی درباره ایران مقاومت کرده و از حمایت از پیش‌نویس قطعنامه خودداری کنند.
متن کامل بیانیه که از سوی نماینده ونزوئلا در شورای حکام قرائت شد، از این قرار است:
«اجازه دهید بیانیه مشترک زیر را از جانب جمهوری بلاروس، جمهوری خلق چین، جمهوری کوبا، جمهوری اسلامی ایران، جمهوری نیکاراگوئه، فدراسیون روسیه، جمهوری بولیواری ونزوئلا و جمهوری زیمبابوه تقدیم شما کنم.
ما تعهد دیرینه ایران به عدم اشاعه هسته‌ای را به‌عنوان یک دولت عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) یادآور می‌شویم و در عین حال بر ضرورت تحقق کامل و مؤثر حق لاینفک همه کشور‌های عضو برای توسعه تحقیق، تولید و استفاده از انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز تأکید و مجدداً تصریح می‌کنیم که تمامی سؤالات و دغدغه‌های مشروع در این زمینه باید منحصراً از طریق گفت‌و‌گو و دیپلماسی، به‌عنوان تنها مسیر ممکن، مورد رسیدگی قرار گیرند.
ما تأکید می‌کنیم که مطابق قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد، تمامی مفاد آن در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ خاتمه یافته است. در پرتو آن، مأموریت مدیرکل آژانس برای گزارش‌دهی درباره راستی‌آزمایی و نظارت ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ منقضی شده است.
مایلیم تأکید کنیم که وضعیت مربوط به اجرای پادمان‌های آژانس در ایران به‌صورت جدا افتاده و در خلأ به‌وجود نیامده است. این وضعیت پیامد مستقیم حملات غیرقانونی علیه تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان ایران است که از سوی اسرائیل و ایالات متحده انجام شده‌اند؛ اقداماتی که ما آنها را قویاً محکوم می‌کنیم و در عین حال با اقدامات قبلی و غیرسازنده تروئیکای اروپایی (E ۳) تشدید شده‌اند؛ مجموعه این موارد در کنار هم به شرایط کنونی منجر شده است. این واقعیت در گزارش اخیر مدیرکل به شورای حکام نیز مورد اذعان قرار گرفته است.
ما از تداوم تعاملات در سطح عالی میان مدیرکل و همتایان ایرانی او، و همچنین از همکاری مستمر ایران با آژانس در اعطای دسترسی به «تأسیسات هسته‌ای مورد حمله قرار نگرفته»، که یک تحول مثبت و سازنده به‌شمار می‌رود، به‌طور مثبت یاد می‌کنیم. ارائه پیش‌نویس قطعنامه، این خطر را به‌همراه دارد که روند همکاری و فضای سیاسی سازنده‌ای را که تعاملات اخیر بین ایران و آژانس را مشخص کرده، تضعیف کند.
ما بر این باور راسخ هستیم که هرگونه اقدام تحریک‌آمیز، از جمله ارائه یک قطعنامه دیگر، تلاش‌های قابل توجهی را که از سوی مدیرکل و ایران برای پیشبرد گفت‌و‌گو و همکاری صورت گرفته، به مخاطره انداخته و حتی می‌تواند آنها را به‌طور کامل خنثی کند.
ما معتقدیم هیچ توجیهی برای ارائه قطعنامه‌ای اضافی که از مدیرکل بخواهد به گزارش‌دهی درباره برنامه هسته‌ای ایران ادامه دهد، وجود ندارد؛ چرا که چنین گزارش‌دهی هم‌اکنون به‌طور جامع ذیل بند موجود دستورکار با عنوان «موافقت‌نامه پادمان ان‌پی‌تی با جمهوری اسلامی ایران» پوشش داده می‌شود. هر تلاشی برای گسترش یا تکرار این چارچوب گزارش‌دهی، غیرضروری خواهد بود.
ما تاکید داریم، مسیری که از سوی تدوین‌کنندگان پیش‌نویس قطعنامه دنبال می‌شود، این خطر را ایجاد می‌کند که شورای حکام در دو «واقعیت موازی» عمل کند؛ مشابه شرایط کنونی در شورای امنیت سازمان ملل متحد. چنین نتیجه‌ای وحدت، اعتبار و یکپارچگی نهادی آژانس را به‌طور جدی تضعیف خواهد کرد.
با توجه به نکات پیش‌گفته، ما از تمامی کشور‌های عضو آژانس می‌خواهیم که برای حفظ ماهیت فنی و بی‌طرفانه فعالیت‌های آژانس به‌طور سازنده مشارکت کنند و قاطعانه در برابر هرگونه تلاش برای سیاسی‌سازی موضوعات پادمانی مقاومت نشان دهند. بر همین اساس، از همه کشور‌های عضو مسئول دعوت می‌کنیم که از حمایت از پیش‌نویس قطعنامه پیشنهادی خودداری کنند؛ چرا که تصویب آن اقدامی غیرسازنده در قبال تلاش‌های جاری برای همکاری میان ایران و آژانس خواهد بود.»
بیانیه اتحادیه اروپا پس از تصویب قطعنامه ضد ایرانی
اتحادیه اروپا با انتشار بیانیه‌ای در جلسه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکید کرد که «گفت‌و‌گو و دیپلماسی» تنها راه‌حل مسئله هسته‌ای است.
این بیانیه ضمن تاکید بر تعهد اتحادیه اروپا به «صلح، امنیت و ثبات»، از ایران می‌خواهد که به تعهدات خود ذیل پیمان منع اشاعه هسته‌ای پایبند بماند.
اتحادیه اروپا همچنین با ابراز نگرانی از پیامد‌های احتمالی حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران تاکید کرد که تنها راه‌حل پایدار برای موضوع هسته‌ای ایران، «گفت‌و‌گو و دیپلماسی» است.
این اتحادیه با تاکید بر اعمال مجدد شش قطعنامه سازمان ملل علیه ایران مدعی شد که اجرای آنها بر تمامی اعضای سازمان ملل الزام‌آور بوده و ایران را ملزم می‌کند که «تمام فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی اورانیوم، بازفرآوری و آب سنگین را تعلیق کند.»
اتحادیه اروپا با طرح این ادعا که «موضوع هسته‌ای ایران همچنان یک چالش کلیدی برای امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی باقی است» تاکید داشت که این اتحادیه «به اقدامات دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها و دستیابی به راه‌حلی پایدار و مذاکره شده ادامه خواهد داد.»
این بیانیه ادعا می‌کند که تولید اورانیوم با غنای بالا توسط ایران «هیچ توجیه غیرنظامی معتبری ندارد.» بیانیه اتحادیه اروپا در ادامه از ایران می‌خواهد که «فورا برای رفع نگرانی‌ها درباره احتمال انحراف مواد هسته‌ای از مقاصد صلح‌آمیز» اقدام کند.
اتحادیه اروپا همچنین نسبت به آنچه کاهش جدی همکاری‌های ایران با آژانس اتمی خواند، ابراز نگرانی کرده و از ایران خواست بدون تاخیر تمام بازرسی‌ها را در همه تاسیسات هسته‌ای خود را از سر بگیرد.
این اتحادیه در انتها از بیانیه ارائه شده توسط توسط فرانسه، آلمان، انگلیس و آمریکا علیه ایران در شورای حکام حمایت کرد.
به اعتقاد وی: ایران موظف است در زمان‌های عادی و در شرایط صلح، به‌طور معمول دربارهٔ مواد هسته‌ای و فعالیت‌های مرتبط به آژانس گزارش دهد؛ اما هیچ تعهدی مرتبط با حملات نظامی وجود ندارد. آژانس وضعیت ویژهٔ ایجادشده در سایت‌های بمباران‌شده را می‌پذیرد، اما سپس ادعای فوق را مطرح می‌کند.
رئوف می‌گوید: اکنون سه کشور اروپایی/اتحادیهٔ اروپا به یک مزاحم در نظام کنترل تسلیحات و امنیت بین‌المللی تبدیل شده‌اند و با استناد به گزارش آژانس قصد دارند که به صورت «ضروری و فوری» ایران گزارش‌های یادشده را ارائه کند. در این مسیر، سه کشور اروپایی/ اتحادیه اروپا از حمایت آمریکا و متحدانش برخوردار خواهند بود.
