به گزارش راه شلمچه به نقل از گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، در سال‌های اخیر فعالیت شرکتهای فناوری و شبکه‌های اجتماعی بیش از پیش زیر ذره بین بوده است. رویدادهای مختلف از دخالت فیس بوک در رسوایی کمبریج آنالایتیکا و انتخابات ریاست جمهوری آمریکا گرفته تا نقش یوتیوب در انتشار ویدئوی تروریستی قتل عام مسلمانان در مسجدهای نیوزلند مردم را درباره قدرت شبکه‌های اجتماعی نگران کرده است.
وقتی سردمداران پیشرفت دلالان اطلاعات می‌شوند
این شرکتهای فناوری که زمانی سردمدار پیشرفت به حساب می‌آمدند، اکنون به غول‌های بزرگی تبدیل شده اند که سعی دارند با لابی گری و استفاده از ابزارهای مختلف به هر نحوی به درآمد بیشتر دست یابند. شرکتهای چند میلیارددلاری صنعت فناوری اکنون ذخایر انبوهی از اطلاعات کاربران را در اختیار دارند. اطلاعاتی که در دنیای امروز به مثابه گنجی است. در کنار آن گستره وسیع نفوذ این شرکتها نیز به آنها اجازه می‌دهد تا بتوانند هر مطلبی را برای جمعیت انبوهی منتشر کنند به همین دلیل اخبار جعلی در این پلتفرم‌ها به سرعت منتشر می‌شود. اما قضیه به همین جا ختم نمی‌شود این شرکتها با قدرت وسیع خود انحصارطلبانی شده اند که اجازه رشد به شرکتهای کوچک‌تر را نمی‌دهند.
درهمین راستا بسیاری از کشورها تصمیم گرفته اند با قوانین مختلف این شرکتهای بزرگ را کنترل کنند.
دولت‌ها سعی دارند به هر وسیله از قانونگذاری گرفته تا جریمه و ممنوعیت مطالب مختلف، شبکه‌های اجتماعی و تأثیر آنها بر اجتماع را کنترل کنند.
فیس بوک 5میلیارد دلار جریمه شد
در میانه سال 2019 میلادی فیس بوک با جریمه ای سنگین روبرو شد. تحقیقات نشان داده بود فیسبوک در پرونده کمبریج آنالایتیکا، مقصر است و برای حفظ حریم خصوصی کاربران فعالیتی نکرده است. همین سهل‌انگاری به افشای اطلاعات کاربران منجر شده است. درهمین راستا کمیسیون تجارت فدرال آمریکا جریمه ای کلان برای فیس بوک در نظر گرفت.
کمیسیون تجارت فدرال (FTC) جریمه ای 5میلیارد دلاری برای حل و فصل اختلاف با فیسبوک بر سر افشای اطلاعات شخصی کاربران تأیید کرد. این شبکه اجتماعی متهم بود در سال 2011 میلادی تعهد خود در رابطه با محافظت بیشتر از اطلاعات شخصی کاربران را نقض کرده است.
واکنش دولت ایتالیا به نقض حریم شخصی کاربران در فیس بوک
اوایل 2019 میلادی ایتالیا نیز به دلیل نقض قوانین حریم شخصی کاربران ایتالیایی و همچنین رسوایی کمبریج آنالایتیکا، فیس بوک را یک میلیون یورو جریمه کرد.
از آنجا رسوایی کمبریج آنالایتیکا در سال 2015 و قبل از اجرایی شدن قانون GDPR اروپا اتفاق افتاده، ایتالیا مبلغ کلانی را برای جریمه تعیین نکرد با این وجود سخنگوی فیس بوک ادعا کرد طبق شواهد در این رسوایی اطلاعات هیچ یک از کاربران ایتالیایی فاش نشده است.
جریمه 2 میلیون یورویی فیس بوک در آلمان
قضیه فیس بوک و جریمه‌های کلانش فقط به آمریکا منتهی نشد. دولت آلمان نیز این شبکه اجتماعی را به دلیل نقض قانون مقررات و پخش یک سخنرانی با محتوای نفرت پراکنی به 2 میلیون یورو جریمه متهم کرده است. وزیر دادگستری آلمان در این باره گفته بود: قتل، توهین و نفرت پراکنی تعریفی از آزادی بیان نیست. چنین نگرش‌های تحریک آمیزی باید مجازات شود.
دردسر فیس بوک در سنگاپور
یکی دیگر از نمونه‌های اخیر این ماجرا مربوط به فیس بوک و دولت سنگاپور است. فیس بوک مدتی به طور اختیاری اخبار جعلی و اطلاعات غلط را در پلتفرم خود با برچسب‌هایی مشخص می‌کرد. اما سنگاپور این شبکه اجتماعی را ملزم به مشخص کردن اخبار جعلی در فیس بوک کرد. قوانین جدید سنگاپور درباره اخبار جعلی در 23 نوامبر 2019 میلادی منتشر شد و فیس بوک نیز برای ادامه فعالیت در سنگاپور ملزم به رعایت آن شد. این نخستین باری بود که فیس بوک تحت قوانینی خاص دستوراتی برای اصلاح یک پست را اجرا کرد.
حذف محتوای غیرقانونی شبکه‌های اجتماعی در اروپا
البته در این میان قانونگذاران اتحادیه اروپا به طور فعال سعی دارند روند انتشار اطلاعات در شبکه‌های اجتماعی را قانونمند کنند. در مهرماه امسال دادگاه عالی اروپا رأی داد فیس بوک و اپلیکیشن‌ها و وب سایت‌های مشابه باید پست‌های غیرقانونی را در سراسر جهان حذف کنند. پلتفرم‌های اجتماعی باید به جای منتظر ماندن برای گزارش محتوای غیرقانونی خود اقدام به جستجو درباره این نوع محتوا و حذف آن کنند.
به گفته یکی از کارشناسان امنیتی این رأی گامی مهم به شمار می‌آید. این رأی مربوط به پرونده‌ای درباره اظهار نظر اهانت آمیزی درباره سیاستمدار اتریشی(اوا گلاویشنیگ-پیزسک) در فیس بوک است. طبق رأی دادگاه این کشور اظهار نظر مذکور به شهرت این سیاستمدار لطمه زده است. طبق قانون اتحادیه اروپا، فیس بوک و پلتفرم‌های دیگر تا زمانی که متوجه انتشار آن نشده اند، مسئول محتوای غیرقانونی که افراد پست می‌کنند، نیستند اما پس از اطلاع از محتوا باید به سرعت آن را حذف کنند.
منع تبلیغات سیاسی در توئیتر و گوگل
توئیتر نیز یکی دیگر از شبکه‌های اجتماعی است که این اواخر مورد انتقاداتی بوده است. این شبکه اجتماعی نیز با انبوه حساب‌های کاربری و اخبار جعلی دست و پنجه نرم می‌کرد. اما توئیتر برای اجتناب از سرنوشت فیس بوک و پرداخت جریمه‌های کلان خود دست به کار شد و در آستانه برگزاری انتخابات پارلمانی انگلیس و پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در 2020 هرگونه تبلیغات سیاسی را در پلتفرم خود ممنوع کرد. این اقدام توئیتر با سیاست فیس بوک که همچنان از تبلیغات سیاسی (حتی تبلیغات اشتباه) پشتیبانی می‌کند، در تضاد است.
علاوه بر توئیتر، گوگل نیز مجبور شد موضع سخت‌تری نسبت به تبلیغات سیاسی اتخاذ کند. این شرکت اعلام کرد برای هدف گیری مخاطبان تبلیغات انتخابات، محدودیت سنی، جنسیتی و مکانی قائل می‌شود.
به عنوان مثال شرکتهای تبلیغاتی آمریکایی از این پس اجازه ندارند براساس تمایلات سیاسی یا سوابق رأی دهی عمومی آگهی‌های خود را منتشر کنند. استراتژی جدید گوگل پیش از برگزاری انتخابات سراسری در انگلیس اجرایی شد. اما تاریخ اجرای استراتژی مذکور در اتحادیه اروپا، پایان 2019 و در بقیه کشورها 6 ژانویه 2020 میلادی اعلام شده است.
گوگل اعلام کرده دستورالعمل جدید در راستای همخوانی با آگهی‌هایی است که در تلویزیون رسمی، رادیو و تبلیغات چاپی دیده می‌شود.
این شرکت همچنین تصمیم دارد درباره محتوای صحیح تبلیغات، موضع محکم‌تری نسبت به فیس بوک بگیرد. بنابراین گوگل مشغول پاکسازی تمام سیاست‌های تبلیغاتی خود است تا به طور واضح ویدئوهای«دیپ فیک»، ادعاهای آمار غلط یا هرگونه تبلیغات دیگری که شرکت یا اعتماد مردم به انتخابات و دموکراسی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، ممنوع کند.
جریمه فرانسوی برای سلطه جویی گوگل
این در حالی است که دولت‌ها مجبور شده اند علاوه بر کنترل محتوای شبکه‌های اجتماعی، عملکردهای تجاری این شرکتها را نیز بررسی و قانونمند کنند. یکی از این موارد موضع گیری رگولاتوری تنظیم رقابت فرانسه (Autorité de la concurrence) در مقابل سواستفاده گوگل از قدرت خود در بازار تبلیغات آنلاین بود. در اواخر 2019 میلادی این سازمان جریمه ای 150میلیون یورویی (معادل 166 میلیون دلار) برای گوگل تعیین کرد. رگولاتوری تنظیم رقابت فرانسه در بیانیه ای اعلام کرد گوگل از خریداران تبلیغات براساس کلیدواژه‌ها سو استفاده کرده است. طبق گزارش این سازمان روش‌هایی که در پلتفرم Google Ads استفاده می‌شوند مبهم هستند و درک آنها کار مشکلی است. در همین راستا به گوگل دستور داده شده قوانین مربوط به تبلیغات و همچنین فرایندهای مربوط به فریز کردن حساب‌های مشتریان را شفاف کند تا از تعلیق غیر منصفانه حساب‌های آنان جلوگیری شود.
واکنش ترکیه به بی توجهی گوگل از حکم دادگاه
سلطه جویی گوگل فقط موجب موضع گیری دولت‌های فرانسوی و اتحادیه اروپا نشده است. ترکیه نیز نسبت به نقض قوانین رقابتی گوگل واکنش نشان داد.
در سال 2018 میلادی قانونگذاران ترکیه از گوگل خواسته بودند تا توافقنامه‌های توزیع تمام نرم افزارهای خود را تغییر و به مشتریان اجازه دهد بین موتور جستجوهای مختلف در دستگاه‌های اندروید حق انتخاب داشته باشند. درهمین راستا هیئت رقابت ترکیه گوگل را به دلیل نقض قوانین رقابتی درخصوص فروش نرم افزارهای موبایلش، 17.4 میلیون دلار جریمه کرد و به این شرکت 6 ماه فرصت داد تا با انجام تغییراتی به بهبود رقابت کمک کند. هرچند گوگل ادعا کرد تغییراتی در این زمینه انجام داده اما در نهایت دولت ترکیه آنها را برای ناکافی دانست.
بنابراین گوگل مجبور شد به شرکای تجاری خود در ترکیه اعلام کند از این پس نمی‌تواند برای سرویس رسانی به موبایل‌های اندروید جدیدی که در بازار این کشور عرضه می‌شود، با آنها همکاری کند. سلطه جویی گوگل سبب شده کسب وکارش نه تنها در اروپا بلکه در آسیا نیز با موانعی روبرو شود.
اخبار جعلی در اینستاگرام برچسب می‌خورند
در این میان اینستاگرام نیز مانند توئیتر سعی کرد با وضع قوانینی جدید وضعیت اخبار جعلی در شبکه‌های خود را کنترل کند تا به این ترتیب از فشارها بر این شبکه اجتماعی کاهش یابد. این شبکه اجتماعی در اواخر 2019 میلادی اعلام کرد پست‌های جعلی را در سراسر جهان به طور خودکار برچسب می‌زند.
به طور دقیق‌تر اخبار جعلی که قبلاً در فیس بوک منتشر شده اند، در صورت انتشار در اینستاگرام با برچسب خاصی مشخص می‌شوند. روی چنین پست‌هایی برچسب «اطلاعات اشتباه» دیده می‌شود که دلیل جعلی بودن محتوا را توضیح می‌دهد.همچنین اینستاگرام اعلام کرده اگر پست‌های کاربری به طور مداوم با چنین برچسب‌هایی مشخص شود، محتوای انتشار یافته او از بخش Explore و هشتگ ها حذف خواهد شد.
جریمه سنگین یوتیوب را وادار به کنترل محتوا کرد
یکی دیگر از شرکت‌هایی که در نهایت تحت فشارهای قانونی و با جریمه ای سنگین مجبور شد محتوای خود را کنترل کند، یوتیوب بود. در ماه سپتامبر پس از تغییری بزرگ در سیاست‌های حذف «محتوای نفرت پراکنی» یوتیوب، این پلتفرم بیش از 17 هزار حساب کاربری را در کمتر از 2 ماه ممنوع کرد. این شرکت اعلام کرده از زمان اجرای سیاست‌های جدیدش بیش از 100 هزار ویدئو را پاک کرده و 500 میلیون اظهارنظر (کامنت) این پلتفرم حذف شده اند. این شرکت ادعا می‌کند اکنون بیش از 10 هزار نیرو مشغول ردیابی، بررسی و حذف محتوای خلاف قوانین است.
از سوی دیگر یوتیوب متهم شده بود با انتشار تبلیغات هدفمند در کانال‌های محبوب کودکان، قانون حفاظت از اطلاعات کودکان در آمریکا را زیر پا می‌گذارد. این شکایت در خارج از دادگاه با پرداخت 170 میلیون دلار جریمه و شرایطی خاص تسویه شد. اکنون تولیدکنندگان محتوا ملزم هستند تا به طور واضح مشخص کنند محتوای آنها به کودکان تعلق دارد یا خیر.
طرح اجرا نشده یوتیوب برای کنترل بیشتر بر محتوای کودکان
از سوی دیگر اخیراً مشخص شده پس از جریمه 170 میلیون دلاری، یوتیوب تصمیم داشته تمام ویدئوهایی که هدف آنها کودکان زیر 8 سال هستند را بررسی کند. در حقیقت یوتیوب سال گذشته (٢
