به گزارش راه شلمچه، در دوره‌های حساس سیاسی، مجلس شورای اسلامی بیش از هر نهادی به «صدای شفاف، شجاع و مستند» نیاز دارد؛ صدایی که وام‌دار لابی‌های قدرت و محاسبات محافظه‌کارانه نباشد. شهید دکتر عبدالحمید دیالمه در نخستین دوره مجلس، سنجه و تراز پارلمان اسلامی را در سن ۲۶ سالگی تعریف کرد.
شهید عبدالحمید دیالمه از جمله چهره‌های برجسته نسل نخست انقلاب اسلامی است که زندگی کوتاه، اما پرفرازونشیب او، از مبارزات دانشجویی علیه رژیم پهلوی تا حضور در نخستین دوره مجلس شورای اسلامی امتداد یافت. او که در فضای فکری و سیاسی دهه ۱۳۵۰ در دانشگاه فردوسی مشهد پرورش یافت، با فعالیت‌های فرهنگی، تشکیلاتی و روشنگرانه خود به یکی از نیرو‌های اثرگذار جریان دانشجویی مسلمان تبدیل شد. دیالمه نه تنها در مبارزه با رژیم پهلوی نقش فعالی ایفا کرد و بار‌ها طعم بازداشت و شکنجه ساواک را چشید، بلکه پس از پیروزی انقلاب نیز با نگاهی نقادانه و تحلیلی در عرصه سیاسی کشور حضور یافت. سرانجام این مبارز جوان در هفتم تیر ۱۳۶۰ و در جریان انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی، همراه با آیت‌الله دکتر بهشتی و جمعی از مسئولان نظام به شهادت رسید.
مجلس تراز دیالمه؛ سنگر حقیقت، نه بنگاه معامله
حضور دیالمه در مجلس اول یک رخداد فرمالیته نبود؛ بلکه بازتعریف کارکرد و شأن پارلمان بود. دیالمه تریبون مجلس را به محل «افشاگری مستند علیه نفاق» و «دفاع از حقوق عامه» تبدیل کرد. نطق‌های آتشین او علیه خط سازش و انحرافات فکری بنی‌صدر و قطب‌زاده، نشان داد که نماینده تراز انقلاب، تسلیم فضای غالب رسانه‌ای یا فشار تشکیلات نمی‌شود. او به همگان آموخت که شأن نظارتی نماینده، فدای لابی‌های پشت پرده وزرا و منافع زودگذر سیاسی نمی‌شود؛ درسی تاریخی که مجلس امروز در بزنگاه‌های رای اعتماد، استیضاح‌ها و اصلاح ساختار اقتصادی کشور، به‌شدت به آن محتاج است.
نسل نو نمایندگان؛ از شعار تا بازتولید عملی مکتب دیالمه
در دوره کنونی، راهیابی چهره‌های جوانی که خاستگاه آنان جنبش دانشجویی و تبیین‌گری رسانه‌ای است، امیدها را برای زنده شدن جسارت انقلابی در مجلس زنده کرده است. چهره‌هایی نظیر امیرحسین ثابتی و دیگر جوانان هم‌مسیر که با شعار صراحت، شفافیت آرا و ایستادگی بر اصول پا به بهارستان گذاشته‌اند، بیش از دیگران در معرض هم‌سنجی با میراث دیالمه قرار دارند.
این جریان نوپدید در پارلمان، توانسته با بهره‌گیری از بستر شفافیت و ارتباط بی‌واسطه با افکار عمومی، همانند شهید دیالمه تابوی محافظه‌کاری‌های مزمن را به چالش بکشد؛ اما پیگیری این خط، مستلزم رعایت سه اصل راهبردی است که دیالمه در عمل اثبات کرد:
نقد مستند به جای هیجان‌زدگی: دیالمه با پوشه‌ای از نوارها، مدارک و اسناد مکتوب سخن می‌گفت. نمایندگان جوان امروز نیز نباید اجازه دهند صراحت بیان به ورطه ادعاهای شتاب‌زده بغلتد؛ هر تذکر و نطق باید با استدلال علمی و ادله حقوقی غیرقابل خدشه همراه باشد.
استقلال از پدرخوانده‌های سیاسی: بزرگ‌ترین مزیت دیالمه «بدهکار نبودن به احزاب» بود. نخبگان جوانی که مدعی این الگو هستند، باید مرز شفاف خود را با منافع گعده‌های سیاسی حفظ کرده و صدای مستضعفین و مصالح عالی کشور باقی بمانند.
نگاه فکری و جریان‌شناختی: دیالمه اشخاص را در چارچوب منظومه فکری‌شان نقد می‌کرد، نه صرفاً درگیری‌های شخصی. مجلس امروز بیش از کشمکش‌های جناحی، نیازمند جریان‌شناسی عمیق در تقابل با غرب‌گرایی و فساد ساختاری است.
پیوند بهارستان و دانشگاه؛ مأموریت ناتمام دانشجویان انقلابی
الگوی شهید دیالمه یادآوری می‌کند که دانشگاه باید عقبه فکری و پشتیبان تخصصی مجلس باشد. دانشجویان انقلابی نباید تنها تماشاگر تصمیمات نمایندگان باشند؛ بلکه همان‌گونه که دیالمه از دل انجمن‌های اسلامی و مجمع احیاء تفکرات اسلامی جوشید، تشکل‌های دانشجویی امروز وظیفه دارند:
خوراک فکری و طرح‌های کارشناسی را به صحن مجلس تزریق کنند.
نخستین و دقیق‌ترین ناظر بر عملکرد نمایندگان جوان باشند تا انحراف از اصول رخ ندهد.
با تأسی به تعمیق عقیدتی دیالمه، نسل‌های بعدی مدیران کشور را در دانشگاه تربیت کنند.
تریبون مجلس شورای اسلامی، امانتی سنگین است که به خون امثال دیالمه‌ها قوام یافته است. حضور نمایندگان جوانی که صریح‌اللهجه، بدون لکنت و مدعی ادامه‌دادن خط آن شهید هستند، فرصتی مغتنم برای پارلمان است؛ مشروط بر آنکه «روش و منش» دیالمه—یعنی آمیختگی اخلاق، فقاهت، تقوا و شجاعت—در تک‌تک آرا، نطق‌ها و تصمیمات آنان متجلی شود. دیالمه الگویی پایان‌یافته در تیرماه ۱۳۶۰ نیست؛ بلکه یک شاخص همیشگی برای سنجش عیار انقلابی‌گری در سنگر قانون‌گذاری است.
